Να «απαντάμε στο σκοτάδι με φως» μας προτρέπει ο Καζαντζάκης
Ο Μήνας Οκτώβριος είναι για την Ελλάδα, γεμάτος σημαντικά Εθνικά Ιστορικά και πολιτιστικά γεγονότα όπως για παράδειγμα η ναυμαχία της Ναύπακτου το 1571που κατατροπώθηκε ο Τουρκικός στόλος και συνέβαλε στην εξέλιξη της ναυτικής τακτικής και ναυπηγικής, στη Ναυμαχία του Ναβαρίνου στις 20 Οκτωβρίου του1827, που σηματοδότησε την απελευθέρωσε της Ελλάδας από τους Τούρκους, την αποφράδα ημέρα της 9ης Οκτωβρίου που δολοφονήθηκε στο Ναύπλιο ο πρώτος Κυβερνήτης του ανεξάρτητου Ελληνικού κράτους Ιωάννης Καποδίστριας αλλά και η απελευθέρωση της Μακεδονίας το 1912, της Ξάνθης το 1919 και της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης το 1944
Ωστόσο στόχος του Ελληνικού Πολιτιστικού Οργανισμού είναι να αναδεικνύει και να επικαιροποιεί τις σημαντικές πολιτιστικές μας ημερομηνίες.
Την 1η Οκτωβρίου του 1541 γεννήθηκε ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος στο Ηράκλειο της Κρήτης, στις 15 Οκτωβρίου 1837-Ιδρύεται η Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα, στις 20 Οκτωβρίου 1888 εγκαινιάζεται με πανηγυρικό τρόπο το Ζάππειο Μέγαρο στην Αθήνα. Στις 26 Οκτωβρίου 1957 πέθανε ο Νίκος Καζαντζάκης και το 1979 στις 18 Οκτωβρίου ο Οδυσσέας Ελύτης τιμάται με βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.
Η στρατηγική του οργανισμού μας, όπως αναφέρθηκε και στη συνάθροισή μας την Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου έχει στόχο την παρουσίαση πρωτοπόρων θεμάτων που κατά το δυνατόν χαρακτηρίζονται από μοναδικότητα.
Αποτέλεσμα της Θέσης αυτής είναι η επιλογή και η κάλυψη της Μουσικής ενότητας με τίτλο «Έκανε κρίση … με τον χρωστήρα του», με πρωταγωνιστές τον Νίκο Καζαντζάκη, τον Ελ Γκρέκο και τους Ισπανούς ποιητές που έγραψαν γι’ αυτόν.
Δελτίο Τύπου ακολουθεί.
Δελτίο Τύπου
Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2025
Σε μία εποχή μιμήσεων, στείρων παραλλαγών και επαναλήψεων κάθε φρέσκια δημιουργική δουλεία φαντάζει, πράγματι, σαν «φως στο σκοτάδι».
Να «απαντάμε στο σκοτάδι με φως» μας προτρέπει ο Καζαντζάκης.
Τούτο το Φως προσπαθεί να μας κάνει να απολαύσουμε η μουσική αυτή ενότητα.
Να πάρουμε από την ησυχία των βιβλίων και να νιώσουμε, την τεράστια προσφορά δύο Ελλήνων στο παγκόσμιο πολιτιστικό γίγνεσθαι μελοποιώντας τα αφιερωμένα στον Γκρέκο από Ισπανούς ποιητές σονέτα, που 550 χρόνια μέχρι σήμερα δεν τα έχει αγγίξει μουσικά κανείς, όπως και τις αφιερωμένες σε αυτόν τερτσίνες του Καζαντζάκη που ησυχάζουν 61 χρόνια στις σελίδες του βιβλίου του «Αναφορά στον Γκρέκο»
Προέχει η αγάπη για την παραδοσιακή μουσική που ταξιδεύει με τις τερτσίνες (έμμετρο κείμενο σε 15σύλλαβο συντροφευμένο με 14σύλλαβο έως και 11σύλαβο) του Καζαντζάκη για τον αγαπημένο του παππού, τον Γκρέκο, μαζί με την ενδελεχή μελέτη στοιχείων της Ισπανικής μεσαιωνικής και σύγχρονης μουσικής που δέθηκαν έντεχνα στην ενορχήστρωση των σονέτων των Ισπανών ποιητών για τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, φέρνοντας το ποθούμενο αποτέλεσμα να μετατραπούν δηλαδή οι λέξεις σε εκρηκτική δύναμη σε συνδυασμό με τη γνώση και το μεράκι της συνθέτριας Αρετής Κοκκίνου.
Πρωταγωνιστές ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος – Ελ Γκρέκο – που έκανε δεύτερη πατρίδα του το Τολέδο της Ισπανίας και ο Νίκος Καζαντζάκης με την αναφορά στον «στρατηγό του», πλούτισαν με το ανήσυχο δημιουργικό τους πνεύμα για περισσότερο από πέντε αιώνες τα θεμέλια της σκέψης και του πολιτισμού.
Από τον Ιούνιο του 1577 που ο Γκρέκο έφτασε στο Τολέδο από τη Μαδρίτη ή το Εσκοριάλ, αποκορυφώνεται στην πραγματικότητα η συνάντηση της κρητικής του ψυχής με τη νέα που είναι η ψυχή του Τολέδο.
Ήταν ο διορατικός ζωγράφος της Ισπανίας γιατί ζωγράφισε τον πόνο του βλέμματος και της ψυχής.
Και μετά τον Γκρέκο, ο Νίκος Καζαντζάκης διακρίνει σε αυτόν που «αναφέρεται» τη δική του φλόγα, την ίδια ανάγκη για κάθαρση και γίνεται για αυτόν ο μυθικός πατέρας που του ζητά να κάνει …κρίση.
Με την επαγγελματική και συνάμα δυναμική παρουσία των καταξιωμένων ερμηνευτών Γρηγόρη Βαλτινού, Βασίλη Γισδάκη και Ιωάννας Φόρτη καθώς και την γεμάτη ενθουσιασμό συμμετοχή των οκτώ μουσικών συνεργατών και όχι μόνον, αναστήθηκαν μουσικά όσα και οι δύο τους βύζαξαν στην Κρήτη, αυτά που οδήγησαν από την πρώτη εκτύπωση του έργου το 1961 με τον σημερινό τελικό τίτλο της «Αναφοράς στον Γκρέκο» να μεταφραστεί, , το έργο σε 17 χώρες μέχρι σήμερα.
Παρουσιάζει η Μίνα Μαύρου.
ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΠΕΝΑΚΗ
Πειραιώς138 – Αθήνα
Δευτέρα 3 Νοεμβρίου 2025
Ώρα 19,30
(Προσέλευση 19,00)
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ
Με δήλωση ενδιαφέροντος συμμετοχής : iacd.uppsala@gmail.com
Επικοινωνία : Σοφία Καραδήμου 6987594216
Χορηγοί Επικοινωνίας
